Аннотация

Макала Ч. Т. Айтматовдун «Ак кеме» повестиндеги кыргыз тилинен орус тилине которуу учурунда кездешкен культурологиялык лакуналарды изилдөөгө арналган. Изилдөөнүн актуалдуулугу көркөм тексттеги этнографиялык реалияларды камтып, улуттук-маданий контекстти сактоо зарылдыгы менен негизделет. Себеби повестте кыргыз элинин тарыхый дүйнө таанымы, мифологиясы, диний түшүнүктөрү, каада-салттары жана күнүмдүк турмушуна мүнөздүү элементтер кеңири чагылдырылган. Изилдѳѳдѳ которуунун негизги стратегиялары болуп саналган: транслитерация, элиминация, сүрөттөөчү жана адаптацияланган котормо аныкталып, талдоого алынган. Ошондой эле айрым учурларда реалиялардын толук берилиши үчүн түшүндүрмө берүү жана контексттик адаптация колдонулгандыгы белгиленди. Алынган натыйжалардын негизинде маданий мазмундун сакталыш даражасы, улуттук колориттин берилиши жана колдонулган котормо ыкмаларынын натыйжалуулугу тууралуу жыйынтыктар чыгарылды. Изилдөө кыргыз көркөм тексттерин которууда cultural gap маселесинин маанилүүлүгүн дагы бир жолу далилдеп, келечектеги котормо практикалары үчүн теориялык жана практикалык мааниге ээ экенин көрсөттү.

Негизги сөздөр

Цитаталоо

Nurdinova, G. (2026). THEORETICAL CONSIDERATION OF LACUNAE IN THE TRANSLATION OF CH. AITMATOV'S "THE WHITE SHIP" (BASED ON THE TRANSLATION OF CULTURAL LACUNAE FROM KYRGYZ INTO RUSSIAN LANGUAGE). Global Scholars’ Space, 4(1), 65-73.

Колдонулган булактар

  1. Фролова Н. Н. Язык и духовная культура общества // Молодой учѐный. — 2014. — № 5 (64). — С. 232–235. — [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://moluch.ru/archive/64/10093/ (дата обращения: 04.04.2025).
  2. Язык художественной литературы // Лингвистический энциклопедический словарь. — [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://lingvistics_dictionary.academic.ru/5107/язык_художественной_литературы (дата обращения: 01.04.2025).
  3. Эл дөөлөтү – эне тил: макалалар, маектер, ырлар / түз.: С. Станалиев. — Бишкек: Турар, 2012. — 300 б. — УДК 821.51. — ББК 84 Ки 7-4. — ISBN 978-9967-15-178-9. — [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://kmborboru.su/wp-content/uploads/2014/07/alipe.pdf (дата обращения: 28.04.2025).
  4. Айтматов Ч. Т. Ак кеме / Ч. Т. Айтматов. — Бишкек: Кыргызстан, 1970. — 162 с.
  5. Влахов С. И., Флорин С. П. Непереводимое в переводе. — М.: Международные отношения, 1980. — 342 с. — [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://archive.org/details/B-001-026-411-ALL (дата обращения: 08.04.2025).
  6. Сорокин Ю. А., Марковина И. Ю., Крюков А. Н. и др. Этнопсихолингвистика. — М.: Наука, 1988. — 192 с. — [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://i.twirpx.link/file/2280591/ (дата обращения: 18.04.2025).
  7. Тер-Минасова С. Г. Язык и межкультурная коммуникация. — М.: Слово, 2000. — 624 с. — [Электронный ресурс]. — Режим доступа: http://www.ffl.msu.ru/research/publications/ter-minasova-lang-and-icc/ter-minasova-yazik-i-mkk-BOOK.pdf (дата обращения: 08.04.2025).
  8. Мусаева Т. С., Каратаева Г. М., Асылбекова Ч. А. Некоторые теоретические модели перевода лакунной лексики (на материале переводов этнографических лакун с киргизского языка на русский) // Бюллетень науки и практики. — 2023. — Т. 9, № 4. — С. 605–610. — [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://cyberleninka.ru/article/n/nekotorye-teoreticheskie-modeli-perevoda-lakunarnoy-leksiki-na-materiale-perevodov-etnograficheskih-lakun-s-kirgizskogo-yazyka-na/viewer (дата обращения: 28.04.2025).
  9. Насырова М. И. Региональная лексика в художественных произведениях Чингиза Айтматова с точки зрения английской лингвоэтнокультурологии // Alatoo Academic Studies. — 2023. — № 1. — С. 277–283. — DOI: 10.17015/aas.2023.231.27.
  10. Каратаева Г. М. Некоторые вопросы исследования языковых лакун в области киргизского языкознания // Бюллетень науки и практики. — 2023. — Т. 9, № 4. — С. 599–604. — [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://cyberleninka.ru/article/n/nekotorye-voprosy-issledovaniya-yazykovyh-lakun-v-oblasti-kirgizskogo-yazykoznaniya/viewer (дата обращения: 28.04.2025).
  11. Бейкер М. Введение в переводоведение: курс лекций / пер. с англ. Л. Гинзбург. — М.: Издательский дом «РИВОЛЮШН», 2011. — 345 с. — [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://i.twirpx.link/file/1428921/ (дата обращения: 28.04.2025).
  12. Стернин И. А., Попова З. Д., Стернина М. А. Лакуны и концепты // Лакуны в языке и речи: сборник научных трудов / под ред. Ю. А. Сорокина, Г. В. Быковой. — Благовещенск: Изд-во БГПУ, 2003. — С. 205–223. — [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://i.twirpx.link/file/386083/grant/ (дата обращения: 28.04.2025).
  13. Айтматов Ч. Т. Белый пароход / пер. с кырг. Ю. Султанова. — [Б. м.]: [Б. и.], 1984. — [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://b1.culture.ru/c/96018/белый_пароход.pdf (дата обращения: 28.04.2025).