Аннотация
Бул макалада байыркы доорлордон бери адамзаттын ооруларды дарылоодо дары өсүмдүктөрдү колдонуу тарыхын баяндайт. Дары чөптөр жөнүндө Гиппократтын, Диоскориддин жана XI кылымдагы Авиценнанын эмгектери мисал келтирилет. Кыргызстанда 4000ге жакын өсүмдүктүн ичинен 200 гө жакыны дарылык касиетке ээ экени, алардын 450 түрү тоют, 300у бал берүүчү, 1000ден ашыгы эфир майлуу экени белгиленет. Өсүмдүктөрдүн органдарынын (тамыр, жалбырак, гүл, мөмө) элдик медицинадагы колдонулушу жөнүндө маалыматтар берилген. Жыйноо эрежелери, КРнын мыйзамдары (2001-ж. №53, 2011-ж. №288, 2015-ж. №715), корголуучу аймактардагы тыюулар салуулар, дары өсүмдүктөрдү калыбына келтирүү принциптери жана кургатуу ыкмалары (табигый жана атайын камераларда) жөнүндө маалыматтар келтирилген. Ашыкча жыйноонун коркунучу эскертелип, туура даярдоонун экологиялык жана дарылык мааниси баса белгиленет.
Негизги сөздөр
Цитаталоо
Колдонулган булактар
- Hefferon, Kathleen. Let Thy Food Be Thy Medicine. — Oxford University Press, 2012. — P. 46. — ISBN 9780199873982. Архивная копия от 7 августа 2023 на Wayback Machine
- Авиценна. Канон врачебной науки : в 5 т. / пер. с араб. под ред. Ю. Х. Завадила ; вступ. ст. Г. И. Кабаргина. – Ташкент : Фан, 1981. – 3200 с.
- Ибн Сина [Авиценна]. Избранные философские произведения : Жизнеописание. Книга знания. Указания и наставления. Книга о душе / пер. с араб. ; вступ. ст. и коммент. А. А. Филюзова. – Москва : Наука, 1989. – 672 с.
- Улеман К., Рогова Н. Кыргызстандын дары өсүмдүктөрү. Топтоо эрежелери. Бишкек. 2015. -92б
- Кыргыз Республикасынын Мыйзамы «Өсүмдүктөр дүйнөсүн коргоо жана пайдалануу жөнүндө» [Электрондук ресурс]. — Режим доступа: https://cbd.minjust.gov.kg/435/edition/1003991/kg (кайрылуу күнү: ..2025).
- Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтому «Өсүмдүктөр дүйнөсүнүн объекттерин (анын ичинде илимий максаттарда) алып коюуга атайын уруксат берүү тартиби жөнүндө жобону жана Кыргыз Республикасында дары-дармек, тамак-аш өсүмдүктөрүн жана козу карындарды даярдоо жана жыйноо эрежелери жөнүндө жобону бекитүү тууралу» [Электрондук ресурс]. — Режим доступа: https://cbd.minjust.gov.kg/7-14753/edition/843835/kg (кайрылуу күнү: 17.10.2025).
- Кыргыз Республикасында жаныбарлар дүйнөсүнүн объекттерин атайын пайдалангандыгы үчүн акы төлөөнүн ставкаларын жана аларды алуу жана пайдалануу тартибин бекитүү жөнүндө [Электрондук ресурс]. — Режим доступа: https://cbd.minjust.gov.kg/7-18489/edition/686424/kg (кайрылуу күнү: 17.10.2025).
- Кыргыз Республикасынын Мыйзамы 2011-жылдын 3-майы № 18 ―Өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактары жөнүндө‖ // КР Юстиция министрлигинин Улуттук укуктук маалымат борбору. URL: http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-ky/203262?cl=ky-ky (каралуу датасы: 15.10.2025).