САРЫ-ЧЕЛЕК МАМЛЕКЕТТИК БИОСФЕРАЛЫК КОРУГУНУН ДАРЫ ӨСҮМДҮКТӨРҮНУН ТҮРДҮК КУРАМЫ

Куштарбек Шабданов, Хилолахон Бакирова, Санжарбек Айдарбеков
Кабыл алынган убакыт: 15.08.2025
Түзөтүлгөн: 23.01.2026
Кабыл алынган: 23.02.2026
Барактар: 14 –22
Алуу булагы: Том 4, № 1, 2026
Макаланы жүктөө
Макаланы жүктөө

Аннотация

Бул макалада Сары-Челек мамлекеттик биосфералык коругунун дары өсүмдүктөрүнүн түрдүк курамы изилденди. Сары-Челек мамлекеттик биосфералык коругу, 1959-жылы уюштурулуп, 1979-жылы ЮНЕСКОнун биосфералык коруктарына, Флорасы 960 гүлдүү өсүмдүктүн түрүн камтыйт: 62 тукум, 378 уруу, алардын ичинен 71 түрү (29 тукум) дарылык касиетке ээ. Негизги топтор: Asteraceae (14 түр: Artemisia absinthium, Achillea millefolium ж.б.), Lamiaceae (8 түр), Polygonaceae (7 түр). 50 түрү кеңири таралган, 2 түрү сейрек кездешет. Дары өсүмдүктөр өз курамында алкалоиддерди, флавоноиддерди жана эфир майларын камтып, салттуу жана заманбап медицинада ооруларды дарылоодо жана ар кандай оорулардын алдын алууда колдонулат. Изилдөө 2023–2025-жылдары геоботаникалык ыкмаларды колдонуу менен жүргүзүлгөн. Алынган жыйынтыктар коруктун биологиялык ар түрдүүлүгүн сактоодо жана фармацевтикада чоң мааниге ээ.

Негизги сөздөр

Сары-Челек, корук, дары өсүмдүктөр, флора, биологиялык ар түрдүүлүк, тукум, уруу, түрлөр, алколоиддер, флавоноиддер, эфир майлары

Цитаталоо

Shabdanov, К., Bakirova, Kh., & Aidarbekov, S. (2026). SPECIES DIVERSITY OF MEDICINAL PLANTS IN THE SARY-CHELEK STATE BIOSPHERE RESERVE. Global Scholars’ Space, 4(1), 14-22.

Колдонулган булактар

  1. Kenzhebaev, S., Nurmanbaev, M., Burulaj, Z., & Amatov, Y. (2024). Rare and endangered woody plants of the Sary-Chelek State Biosphere Reserve. International Journal of Minor Fruits Medicinal and Aromatic Plants, 10(2), 67–73.https://doi.org/10.53552/ijmfmap.10.2.2024.67-73
  2. План управления Сары-Челекского государственного биосферного заповедника на 2009-2013 годы, с. Аркит, 2019 год.
  3. Сары-Челек, Падыша-Ата и Беш-Арал включены в список наследия ЮНЕСКО, [Электронный ресурс].-режим доступа: https://ru.sputnik.kg/20160719/1027895578.html
  4. Лесоохотустроительный проект (проект организация и развития) Сары-Челекского государственного биосферного
  5. Корчагин, А. А. Видовой (флористический) состав растительных сообществ и методы его изучения // Полевая геоботаника / под ред. Е. М. Лавренко, А. А. Корчагина. – Москва ; Ленинград : Наука, 1964. – Т. 3. – С. 30–60.
  6. Флора Киргизской ССР. Определитель растений Киргизской ССР. I-XI тт. – [Текст]// Фрунзе, Издательство КиргизФАН СССР и Илим, 1952-1965 гг.
  7. Борлаков Х.У. Флора цветковых растений Сары-Челекского заповедника // Тр. Сары-Челекского заповедника. - Вып.2. - Фрунзе: Илим, 1966. - С. 45-93.
  8. Черемных, М. А. (1995). Растительность Сары-Челекского биоферного заповедника. –Братск: Братский индустриальный институт. 1995. -257с.
  9. Лесоохотустроительный проект (проект организация и развития) Сары-Челекского государственного биосферного заповедника. Бишкек. 2020