КИР ЖУУЧУ ЖАЙЛАРДЫН ӨЗҮН-ӨЗҮ ТЕЙЛӨӨ ДОЛБООРУНУН ФИНАНСЫ-ЭКОНОМИКАЛЫК НЕГИЗДЕМЕСИ БИШКЕК ШААРЫНЫН МИСАЛЫНДА

Мадина Хандулло кызы, Эсенбек Белек уулу
Кабыл алынган убакыт: 15.08.2025
Түзөтүлгөн: 23.01.2026
Кабыл алынган: 23.02.2026
Барактар: 117 –128
Алуу булагы: Том 4, № 1, 2026
Макаланы жүктөө
Макаланы жүктөө

Аннотация

Изилдөөнүн актуалдуулугу Кыргызстанда урбанизация шартында турмуш-тиричилик кызмат көрсөтүү секторунун өсүшү жана чакан ишкердик тармагында экономикалык жактан негизделген бизнес-долбоорлорго болгон муктаждык менен шартталган. Өзүн-өзү тейлөөчү кир жуучу жайлар автоматташтыруу, санариптештирүү жана ресурстарды рационалдуу пайдаланууну айкалыштырган сервистик бизнестин келечектүү формасы катары каралат. Бул изилдөөнүн максаты — Бишкек шаарынын мисалында өзүн-өзү тейлөөчү кир жуучу жайлар долбоорунун финансылык-экономикалык негиздүүлүгүн аныктоо жана анын инвестициялык жана операциялык натыйжалуулугун баалоо болуп саналат. Изилдөөдө финансылык-экономикалык талдоо, экономикалык-математикалык моделдештирүү, сценарийлик талдоо, сезгичтик талдоосу жана салыштырма баалоо ыкмалары колдонулду. Жүргүзүлгөн эсептөөлөрдүн жыйынтыгында бизнес-долбоордун негизги параметрлери, анын ичинде баштапкы инвестициялардын көлөмү, операциялык чыгымдардын түзүмү, болжолдонгон киреше жана таза пайда аныкталды. Сценарийлик талдоо базалык өнүгүү шартында таза пайданын оң динамикасы камсыздаларын, ал эми оптимисттик сценарийде долбоордун өзүн-өзү актоо мөөнөтү 36–40 айга чейин кыскартыларын көрсөттү. Сезгичтик талдоосунун жыйынтыктары финансылык көрсөткүчтөр суроо-талаптын көлөмүнө жана туруктуу чыгымдардын деңгээлине жогорку деңгээлде көз каранды экенин аныктады. Мындан тышкары, энергияны үнөмдөөчү жабдууларды жана санариптик өзүн-өзү тейлөө системаларын киргизүү эксплуатациялык чыгымдарды азайтып, бизнес-моделдин туруктуулугун жогорулатары белгиленди. Изилдөөнүн практикалык мааниси алынган жыйынтыктарды турмуш-тиричилик кызмат көрсөтүү тармагындагы окшош долбоорлорду иштеп чыгууда жана ишке ашырууда, ошондой эле ишкерлер жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан инвестициялык чечимдерди кабыл алууда колдонуу мүмкүнчүлүгүндө жатат.

Негизги сөздөр

чакан ишкердик, турмуш-тиричилик кызмат көрсөтүү чөйрөсү, инвестициялык натыйжалуулук, финансылык моделдештирүү, сезгичтик талдоосу, шаар экономикасы

Цитаталоо

Handullo kyzy, М., & Belek uulu, E. (2026). FINANCIAL AND ECONOMIC JUSTIFICATION OF THE SELF-SERVICE LAUNDRY PROJECT ON THE EXAMPLE OF THE CITY OF BISHKEK. Global Scholars’ Space, 4(1), 117-128.

Колдонулган булактар

  1. Afanasyev, A. V. (2019). Economic and mathematical modelling in small business management: Theory and practice. Moscow: Finance and Statistics.
  2. Chen, Y. (2023). Digital payments and service automation in urban consumer services. Journal of Service Management, 34(2), 155–172.
  3. Efimova, L. V. (2018). Sensitivity analysis of financial models: Theory and practice. Moscow: Infra-M.
  4. Euromonitor International. (2023). Laundry care and services: Market overview and trends. London: Euromonitor.
  5. Gusev, Y. S., & Ivanova, M. A. (2021). SWOT analysis as a tool for strategic planning in small business. Economics and Management Journal, 4, 45–52.
  6. Harris, M. L., & Nguyen, A. C. (2022). Profitability drivers in self-service laundries: Evidence from urban service microbusinesses. Small Business Economics, 59(3), 921–940.
  7. Ismailova, G. D. (2023). Urban consumers’ demand for self-service household services: Evidence from Bishkek. Central Asian Economic Review, 5(1), 33–47.
  8. Kim, J., & Park, S. (2021). Smart monitoring and cashless payment systems in unattended service facilities: Performance effects. Sustainability, 13(11), 1–16.
  9. Kuznetsov, S. N. (2020). Methods for assessing demand and consumer preferences in service markets. Bulletin of Economics and Management, 6, 32–39.
  10. Lapshina, T. V. (2022). Self-service laundry business models: Experience and development prospects. Small Business Studies, 2, 56–63.
  11. Martinez, A., & Lopez, D. (2020). Self-service laundries as elements of sustainable urban infrastructure: Business and social effects. Cities, 105, 102840.
  12. OECD. (2021). The digital transformation of SMEs. Paris: OECD Publishing.
  13. Porter, M. E., & Heppelmann, J. E. (2020). How smart, connected products are transforming competition in services. Harvard Business Review, 98(6), 64–73.
  14. Statista. (2024). Laundromat and laundry services: Selected indicators and consumer trends. Hamburg: Statista.
  15. World Bank. (2022). Services-led growth and urban jobs: Policy notes. Washington, DC: World Bank.
  16. International Energy Agency. (2022). Energy efficiency in buildings and appliances: Market update. Paris: IEA.
  17. International Organization for Standardization. (2020). ISO 50001: Energy management systems — Requirements with guidance for use. Geneva: ISO.